اين سخن حضرت : « آن را به سخن درآوريد كه هرگز سخن نمىگويد » ؛ يعنى بايد در قرآن تدبر كرد و در باطن آن ، ژرف انديشيد و براى استنباط معانى آن ، نهايت توان را به كار برد ؛ چرا كه قرآن ، ظاهرى محدود به شأن نزول‌ها دارد و باطنى گسترده به پهناى آفاق . مهم ، باطن قرآن است كه همان تأويل قرآن ؛ يعنى مفهوم كلىِ استخراج شده از مفهوم عام آيه مىباشد . [ م / 13 ] امام ابو عبد اللَّه ، حسين بن على عليه السلام مىفرمايد : « كتاب خداوند بر چهار چيز ( بيان ) است : عبارت ، اشاره ، لطايف و حقايق . عبارت براى عموم ( عامه مردم ) ، اشاره براى خواص ( ژرف‌انديشان ) ، لطايف ( ظرافت‌ها و رموز ) براى اوليا ( مقربان به ساحت قدس و الا ) و حقايق ( كه در ملاكات احكام و شرايع وجود دارد ، ) براى پيامبران ( پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم و وارثان و گنجينه‌هاى دانش او ) مىباشد . » « 1 » شايد فاخرترين توصيف قرآن ، در اين روايت آمده باشد : [ م / 14 ] امام جعفر بن محمد صادق عليه السلام فرمود : « خداوند براى آفريدگانش ، در كلام خود تجلّى يافت ، ولى آنان نمىبينند . » « 2 » آرى ، به يقين ، خداوند با همهء اوصاف بلند خود ، در قرآن تجلّى كرد و از آغاز آفرينش تا رسيدن به رضوان ، عنايتش را به انسان مبذول داشت . [ م / 15 ] رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « برترى قرآن بر ديگر سخنان ، چونان برترى خداوند بر آفريدگانش است . » [ م / 16 ] نيز فرمود : « قرآن ثروتى است كه بدون آن ، توان‌گرى محقق نمىشود و با وجود آن ، فقرى نخواهد بود . » [ م / 17 ] هم‌چنين فرمود : « قرآن ، سفرهء ميهمانى خداوند است ، پس تا مىتوانيد از اين ميهمانى برگيريد . به راستى ، اين قرآن ريسمان الهى ، نور آشكار و شفاى سودمند است . »

--> ( 1 ) . شرح حديث را با متن آن درآميختيم . جامع الاخبار ، ص 116 ؛ بحار الانوار ، ج 89 ، ص 20 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 89 ، ص 107 .